Chống chỉ định tim mạch nghiêm ngặt với Sildenafil 100mg
Sildenafil là thuốc giãn mạch nhẹ, vì vậy người có bệnh tim mạch cần được đánh giá kỹ trước khi dùng, đặc biệt ở liều tối đa 100mg. Chống chỉ định tuyệt đối quan trọng nhất là dùng chung với thuốc nhóm nitrat hoặc các chất giải phóng nitric oxide, vì có thể gây tụt huyết áp nghiêm trọng. Ngoài ra, những người mới bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đau thắt ngực không ổn định, suy tim nặng hoặc huyết áp quá thấp đều không nên dùng cho đến khi bác sĩ tim mạch xác nhận an toàn.
Vì sao tim mạch là mối quan tâm hàng đầu
Có hai lý do khác nhau, và người bệnh hay nhầm lẫn giữa chúng.
Lý do thứ nhất là tác dụng của chính thuốc. Sildenafil ức chế PDE5, enzym có mặt không chỉ ở dương vật mà còn ở cơ trơn mạch máu toàn thân. Ở người khỏe mạnh, thuốc làm huyết áp giảm nhẹ và thoáng qua, thường không gây triệu chứng. Nhưng khi cộng thêm một yếu tố giãn mạch khác, mức giảm này có thể trở nên nguy hiểm.
Lý do thứ hai là gắng sức của hoạt động tình dục. Quan hệ tình dục làm tăng nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ tim, tương đương một hoạt động thể lực mức nhẹ đến vừa. Với trái tim đang yếu hoặc mạch vành hẹp chưa ổn định, chính sự gắng sức này mới là rủi ro, dù thuốc có an toàn hay không.
Chống chỉ định tuyệt đối
Nitrat và chất giải phóng nitric oxide
Đây là tương tác nguy hiểm nhất. Các thuốc như nitroglycerin ngậm dưới lưỡi, isosorbid mononitrat, isosorbid dinitrat (thường dùng trong bệnh mạch vành) và nitrit dạng hít (thường gọi là "poppers") đều làm tăng cGMP. Sildenafil lại ngăn cGMP bị phân hủy. Hai tác dụng cộng dồn có thể khiến huyết áp tụt sâu, gây ngất, thiếu máu cơ tim, thậm chí tử vong. Phân tích đầy đủ về cơ chế có trong bài tương tác giữa sildenafil và thuốc giãn mạch nitrat.
Riociguat
Riociguat là thuốc điều trị tăng áp động mạch phổi, tác động lên cùng con đường cGMP. Dùng chung với sildenafil có nguy cơ hạ huyết áp, nên được chống chỉ định.
Những tình trạng tim mạch cần chuyên khoa đánh giá trước
| Tình trạng | Vì sao cần thận trọng |
|---|---|
| Nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc rối loạn nhịp đe dọa tính mạng trong thời gian gần | Cơ tim và mạch máu chưa ổn định, gắng sức có thể gây biến cố |
| Đau thắt ngực không ổn định hoặc đau ngực khi quan hệ | Dấu hiệu mạch vành chưa được kiểm soát |
| Suy tim mức độ nặng | Khả năng chịu gắng sức thấp |
| Huyết áp thấp (thường dưới khoảng 90/50 mmHg) | Thuốc có thể làm tụt thêm |
| Tăng huyết áp chưa kiểm soát | Nguy cơ tim mạch chung tăng |
| Hẹp van động mạch chủ, bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn | Tim nhạy cảm với thay đổi huyết áp do giãn mạch |
Với những người này, câu hỏi không chỉ là "có được uống thuốc không" mà là "hoạt động tình dục hiện có an toàn không". Bác sĩ tim mạch thường đánh giá khả năng gắng sức, có thể qua điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc nghiệm pháp gắng sức, trước khi đồng ý.
Thuốc tim mạch cần thận trọng nhưng không cấm
- Thuốc chẹn alpha (doxazosin, terazosin, tamsulosin dùng cho tuyến tiền liệt hoặc huyết áp): có thể cộng hưởng gây hạ huyết áp tư thế. Bác sĩ thường muốn bạn ổn định với thuốc chẹn alpha trước, rồi bắt đầu sildenafil ở liều thấp.
- Các thuốc hạ áp khác: phần lớn dùng chung được nhưng có thể làm huyết áp giảm thêm một chút. Cần báo cho bác sĩ biết.
- Thuốc ức chế mạnh enzym CYP3A4 (một số thuốc kháng nấm, kháng sinh macrolid, thuốc điều trị HIV): làm tăng nồng độ sildenafil, thường phải giảm liều đáng kể.
Tình huống khẩn cấp: đau ngực sau khi dùng sildenafil
Đây là điều mọi người dùng sildenafil, kể cả những người không có bệnh tim, cần biết. Nếu bạn bị đau ngực trong hoặc sau khi quan hệ và đã dùng sildenafil trong vòng khoảng 24 giờ trước đó:
- Dừng hoạt động, ngồi hoặc nằm nghỉ.
- Gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
- Nói rõ với nhân viên y tế rằng bạn đã dùng sildenafil và thời điểm dùng. Thông tin này giúp họ tránh dùng nitroglycerin, loại thuốc thường được dùng đầu tiên khi đau ngực.
- Không tự ngậm nitroglycerin của người thân hay của chính mình.
Nhiều người ngại nói vì xấu hổ, nhưng trong cấp cứu tim mạch, giấu thông tin này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Rối loạn cương dương như một tín hiệu về tim
Động mạch dương vật nhỏ hơn động mạch vành, nên khi xơ vữa mạch máu bắt đầu, chức năng cương có thể bị ảnh hưởng trước khi xuất hiện triệu chứng tim. Vì vậy, rối loạn cương dương ở nam giới trung niên, nhất là khi có hút thuốc, tiểu đường, tăng huyết áp hay mỡ máu cao, là lý do chính đáng để kiểm tra tim mạch toàn diện. Việc khám nam khoa định kỳ vì thế không chỉ giải quyết chuyện phòng the mà còn có thể phát hiện sớm bệnh lý nguy hiểm hơn.
Câu hỏi nên hỏi bác sĩ nếu bạn có bệnh tim
- Tình trạng tim của tôi hiện có cho phép hoạt động tình dục không?
- Tôi có đang dùng thuốc nào thuộc nhóm nitrat hoặc chẹn alpha không?
- Nếu được dùng sildenafil, tôi nên bắt đầu từ liều nào? 100mg có phù hợp với tôi không?
- Nếu sau này cần dùng nitrat cấp cứu, tôi phải chờ bao lâu sau liều sildenafil?
- Có lựa chọn điều trị nào khác an toàn hơn cho tình trạng của tôi?
Bài ai phù hợp với liều tối đa 100mg sẽ giúp bạn hiểu thêm cách bác sĩ cân nhắc liều. Với người bệnh tim, nguyên tắc vàng là: không bao giờ tự dùng sildenafil mà chưa trao đổi với bác sĩ tim mạch đang theo dõi mình.
Câu hỏi thường gặp
Người bị tăng huyết áp đang uống thuốc có dùng được sildenafil không?
Nhiều người tăng huyết áp đã kiểm soát tốt vẫn có thể được kê sildenafil, vì phần lớn thuốc hạ áp không bị chống chỉ định. Tuy vậy, bác sĩ cần biết bạn đang uống thuốc gì, đặc biệt là thuốc chẹn alpha, để chọn liều khởi đầu phù hợp.
Đã đặt stent mạch vành có dùng sildenafil được không?
Đặt stent không tự động là chống chỉ định. Điều quyết định là bạn có đang dùng nitrat hay không và tình trạng tim hiện tại có ổn định không. Hãy hỏi bác sĩ tim mạch đang theo dõi bạn trước khi dùng.
"Poppers" có thật sự nguy hiểm khi dùng cùng sildenafil không?
Có. Poppers là các nitrit dạng hít, tác động lên cùng con đường với nitrat và có thể gây tụt huyết áp đột ngột khi kết hợp với sildenafil. Đây là tổ hợp tuyệt đối nên tránh.
Sildenafil có làm tăng nguy cơ đau tim ở người khỏe mạnh không?
Ở người không có bệnh tim và dùng đúng chỉ định, thuốc không được ghi nhận làm tăng nguy cơ đáng kể. Tuy nhiên bệnh tim có thể tồn tại mà chưa có triệu chứng, vì vậy việc khám trước khi kê đơn vẫn cần thiết.
Bài liên quan

Sildenafil ở người suy thận, xơ gan: điều chỉnh liều ra sao
Suy thận nặng, xơ gan làm sildenafil đào thải chậm và tăng nồng độ trong máu. Số liệu từ nhãn FDA, mức chức năng thận cần chú ý và câu hỏi nên mang tới bác sĩ.

Cương kéo dài quá 4 giờ: vì sao phải vào viện ngay
Cương cứng kéo dài trên 4 giờ sau dùng thuốc là cấp cứu tiết niệu. Nguyên nhân, việc nên và không nên làm trên đường tới viện, các cách bác sĩ xử trí.

Sildenafil với thuốc ARV điều trị HIV: tương tác cần biết
Người đang điều trị ARV có chứa ritonavir hoặc cobicistat cần biết sildenafil tăng nồng độ ra sao, mức liều nhãn thuốc khuyến cáo và cách hỏi bác sĩ kín đáo.

Sau nhồi máu cơ tim, khi nào dùng lại sildenafil được?
Sau nhồi máu cơ tim hay đặt stent, sinh hoạt tình dục và dùng sildenafil cần đánh giá gì? Mốc thời gian theo AHA, nhóm phải hoãn và tương tác nitrat cần nhớ.